Việc Làm tại Hà Nội trên Google+

Hà Nội không thể nhân danh kinh tế mà bỏ văn hóa

"Vì TP.HCM biết coi trọng văn hóa nên đối với họ, nền văn hóa còn quan trọng hơn vấn đề phát triển kinh tế. Kinh tế không thể phát triển cao hơn nền văn hóa, lịch sử được. Không thể vì phát triển kinh tế mà vứt bỏ lịch sử, dẫm đạp lên tất cả".

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đỗ Xuân Đương nêu quan điểm về dự án cầu vượt vượt lên trên đầu di tích Đàn Xã Tắc, Hà Nội đang gây nhiều tranh cãi mấy ngày qua.

 

PV:- PGS-TS Nguyễn Trọng Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (Phó ban Chỉ đạo chương trình bảo tồn cảnh quan kiến trúc ở TP.HCM), cho biết, trong năm 2012, TP.HCM sẽ xây dựng xong quy định chung cho việc bảo tồn công trình kiến trúc cảnh quan. Từ quy định chung đó (dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2012) sẽ tiến tới xây dựng quy chế cụ thể về bảo tồn từng khu vực, từng đối tượng cho thích hợp. Theo ông, xuất phát từ đâu mà TP.HCM đặc biệt coi trọng việc bảo vệ di tích đến mức phải xây dựng cả quy định riêng cho vấn đề này?

ĐBQH Đỗ Văn Đương: - Căn cứ vào Luật di sản và đặc thù riêng của thành phố mà TP.HCM đã xây dựng quy định riêng cho vấn đề này.

Vì trong những quy định chung của luật bảo tồn di tích vẫn còn nhiều quy định chưa được đầy đủ, chưa phù hợp nên các địa phương tính toán, cân nhắc như vậy là hợp lý, thỏa đáng.

3
Ông Lâm Quang Vinh và các cộng sự

Quan trọng hơn cả, đó là vì cảnh quan, vì TP.HCM đang hướng tới tương lai một thành phố hiện đại bậc nhất Đông Nam Á nên nhu cầu bảo tồn di tích được đặc biệt coi trọng và hết sức quan tậm.

TP.HCM muốn giữ lại không chỉ dấu tích lịch sử mà còn muốn giữ lại cả giá trị nền tảng văn hóa cho thế hệ trẻ tương lai học hỏi, khám phá, tìm hiểu về cội nguồn cha ông.

PV:- Đối với nhiều thành phố, khi giải quyết mâu thuẫn giữa việc bảo tồn kiến trúc cổ với việc phát triển công trình mới thì phần thiệt thòi luôn về phía kiến trúc cổ. Theo ông tại sao lại có chuyện đó?

ĐBQH Đỗ Văn Đương:- Các nước trên thế giới họ luôn nghiêng về việc bảo vệ, gìn giữ những kiến trúc cổ kính, lâu đời. Nếu quá coi trọng cái mới mà phá bỏ đi cái cũ, cái cổ kính thì sau này bộ mặt của thành phố chỉ toàn là cái mới, mà không còn cái hồn cốt của những di tích cũ.

Hơn nữa, cái quan trọng nhất ở đây là việc bảo tồn di tích không đơn giản chỉ là vấn đề bảo tồn lịch sử của các công trình trước đây mà nó còn là điểm nhấn, tạo cảnh quan thông thoáng cho thành phố. Vì thông thường, quỹ đất trong thành phố rất hạn chế, mà cứ xây dựng nhà cao tầng thì thành phố rất chật hẹp, ngột ngạt dẫn đến quá tải về giao thông, cơ sở hạ tầng, dân cư, môi trường.

Bảo vệ di tích thực tế cũng là vấn đề đã được tính toán nằm trong quy hoạch phát triển tổng thể của thành phố. Tư duy của TP.HCM là tư duy đúng và cần thiết.

PV:- Dường như trong những năm gần đây, bài toán kinh tế đang lấn lướt và giành quyền ưu tiên, ông có nghĩ thế không? Có mâu thuẫn không khi thành phố năng động như TP.HCM lại đặt bài toán kinh tế, phát triển xuống hàng thứ hai?

ĐBQH Đỗ Văn Đương: - Đúng. Nhưng di tích còn là cả một nền văn hóa.

Việc TP.HCM coi trọng việc bảo tồn di tích, coi đó là nhiệm vụ bảo vệ hàng đầu là vì TP.HCM biết coi trọng văn hóa. Đối với họ, nền văn hóa còn quan trọng hơn vấn đề phát triển kinh tế. Kinh tế không thể phát triển cao hơn nền văn hóa, lịch sử được. Không thể vì phát triển kinh tế mà vứt bỏ lịch sử, dẫm đạp lên tất cả.

Tôi cho rằng, trong trường hợp này TP.HCM đã tư duy đúng. Đó là lý do vì sao TP.HCM biết đặt bài toán kinh tế đứng sau bài toán phát triển, gìn giữ văn hóa.

PV:- Từ nhận thức như trên, ông nhận xét như thế nào về cách ứng xử của Hà Nội với di tích Đàn Xã Tắc mới đây? Tại sao lại có sự khác biệt lớn như vậy giữa Hà Nội và TP.HCM như vậy?

ĐBQH Đỗ Văn Đương: - Đó là do nhận thức, do tầm nhìn của lãnh đạo hai thành phố. Cần phải có phương án tính toán, kỹ lưỡng. Tư duy của TP.HCM là tư duy lâu dài. Ở các nước trên thế giới, người ta tư duy cách đây hàng trăm năm, thế hệ sau chỉ có phát triển, kế tiếp chứ không phải là bỏ hết tất cả những gì của thế hệ trước.

images1212594_images1208292_dan_xa_tac_baodatviet.vn
Nơi lưu dấu một phần Đàn Xã Tắc

Nghĩa là, người lãnh đạo, người đứng đầu của thành phố phải là người có tầm nhìn.

Hà Nội, trước đây khi mở con đường Kim Liên các nhà khoa học đã tìm thấy di tích Đàn Xã Tắc, bây giờ thấy rồi lại xây cầu chồng lên nó thì hóa ra là phá bỏ di tích hay sao. Làm như thế cũng là một cách vô hiệu hóa di tích, khiến cho di tích không còn đúng với ý nghĩa lịch sử nữa.

Đàn Xã Tắc không chỉ là di tích lịch sử mà nó còn là cả một quá trình phát triển văn hóa. Đàn Xã Tắc xét về mặt tâm linh đó là một nơi tôn nghiêm, là nơi cầu trời mưa thuận gió hòa, một nơi như vậy mà tự nhiên xây một cây cầu vượt lên trên đầu thì cần phải xem xét lại. Không thể dẫm đạp lên đầu một nơi thờ tự tâm linh như thế.

Tôi cho rằng, Hà Nội nên giữ nguyên cả khoảng không gian dưới mặt đất cũng như trên không để bảo vệ di tích Đàn Xã Tắc.

PV:- Giả sử với trường hợp đàn Xã Tắc, TP.HCM sẽ ứng xử thế nào? Lấy lý do là vì mục đích phát triển đô thị, vì giải quyết ách tắc giao thông để phá bỏ một di tích theo ông có đúng không?

ĐBQH Đỗ Văn Đương: - TP.HCM không có Đàn Xã Tắc, nhưng tôi vẫn giữ quan điểm đối với di tích là phải giữ nguyên không gian theo quy định của Luật di sản. Phải đảm bảo không gian, cảnh quan.

Phải ưu tiên cho bảo tồn di tích, hết sức hạn chế xây dựng các dự án, các khu trung tâm phát triển kinh tế.

Ngay tại Hà Nội hiện nay, chính các khu di tích cổ đã tạo ra cảnh quan cho Hà Nội. 

Phá bỏ di tích không phải là giải pháp khôn ngoan. Thủ đô mà chỉ thấy nhà cửa đường xá thì không phải thủ đô. Nhất là thủ đô Hà Nội là một thủ đô trung tâm chính trị, văn hóa thì di tích chính là một nét văn hóa cần phải lưu giữ và được quan tâm đặc biệt. Có như vậy mới thể hiện là một thành phố hiện đại có sự kế thừa của cái cũ, phát triển cái mới.

Đối với Đàn Xã Tắc, Hà Nội phải lựa chọn một trong hai, không thể bắt cá hai tay, vừa bảo tồn lại vừa muốn làm đường được. Dự án cầu vượt Đàn Xã Tắc, tôi cho rằng cần phải lấy ý kiến rộng rãi không thể để một nhóm người vì lợi ích cá nhân mà vin vào cớ phát triển, giải tỏa ách tắc để phá bỏ di tích.

Phải bảo vệ nghiêm ngặt, không cho bất cứ một công trình nào xâm hại đến nó, trèo lên đầu nó. Ít nhất là phải giữ nguyên được hiện trạng như hiện nay nếu không thể mở rộng thêm.

Làm đường không phải là giải pháp có tầm nhìn xa, đó chỉ là giải pháp tạm thời, chỉ giải quyết ách tắc được một nút giao thông nào đó. Cần phải có tính toán, tìm giải pháp khác.